Tranh cãi đặt tên đường Alexandre de Rhodes ở Đà Nẵng

Ngày đăng: 29/11/2019

Một số người không phản đối đặt tên đường 2 giáo sĩ nhưng vẫn có tên trong danh sách kiến nghị gửi đến lãnh đạo Đà Nẵng.

Xem thêm: Biết gì về hãng Paris Gâteaux vừa bị cộng đồng mạng lên án hành vi để bánh dưới đất?

Không phản đối vẫn có tên trong danh sách kiến nghị

Liên quan đến việc đặt tên đường 2 giáo sĩ (linh mục) Francisco De Pina và Alexandre de Rhodes tại Đà Nẵng, trao đổi với báo Tuổi trẻ ngày 28/11, PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng, nguyên trưởng khoa lý luận chính trị Trường ĐH Khoa học – ĐH Huế) cho biết, ông có nhận được lời mời tham gia phản biện việc đề nghị không đặt tên đường hai giáo sĩ Francisco De Pina và Alexandre de Rhodes tại Đà Nẵng.

Tuy nhiên, sau khi nhận, đọc thông tin từ PGS.TS Lê Cung cung cấp về vấn đề này, ông Dũng đã từ chối không tham gia vì ông chuyên về triết học chứ không chuyên về lịch sử. Xét về khoa học, theo ông Dũng, ông không có chuyên môn về vấn đề này nên từ chối.

“Có lẽ những người gửi kiến nghị đã có sai sót nên thêm tên của tôi vào. Sau khi báo đăng, tôi đã gọi điện thoại Chủ tịch HĐND, Trưởng Ban Văn hóa HĐND TP Đà Nẵng và PGS.TS Lê Cung đề nghị rút tên tôi ra khỏi danh sách trên bởi như vậy ảnh hưởng đến uy tín của tôi”, ông Dũng nói.

Tranh cai dat ten duong Alexandre de Rhodes o Da Nang

Con đường mang tên Alexandre de Rhodes tại quận 1, TP.HCM. Ảnh: Tuổi trẻ

Trong khi đó, chia sẻ với báo Người lao động, PGS.TS Trương Công Huỳnh Kỳ, nguyên Trưởng Khoa Lịch sử Trường ĐH Sư phạm – ĐH Huế, cũng khẳng định ông không ký vào bản kiến nghị vì không tham gia thảo luận nội dung.

“Có một thành viên trong nhóm này chuyển bản kiến nghị cho tôi qua email và tôi đã trả lời không tham gia. Sau đó, tôi có gặp thầy Cung và một lần nữa khẳng định không tham gia kiến nghị. Họ tự điền tên mình vào thôi. Tôi sẽ có ý kiến việc mình có tên vào danh sách với đại diện TP Đà Nẵng”, ông Kỳ nói.

TS Nguyễn Thị Thanh Huyền, giảng viên Khoa Lý luận chính trị Trường ĐH Khoa học – ĐH Huế, cũng cho biết: “Thầy Cung có gửi bản kiến nghị và hỏi tôi có đồng ý với bản kiến nghị đó không? Tôi trả lời là nếu như những lập luận đó đúng, chính xác, phản ánh đúng với lịch sử, đúng khoa học, vì tinh thần của sự phát triển, không vì mục đích mưu đồ gì thì đồng ý với thầy”.

Lý do không nên đặt tên đường 2 giáo sĩ

PGS.TS Lê Cung, Trường ĐH Sư phạm Huế (ĐH Huế), người đứng đầu đồng đơn kiến nghị lên lãnh đạo Đà Nẵng cho rằng không nên lấy tên 2 linh mục này để đặt cho đường phố, trường học… vì thời Pháp thuộc, thực dân Pháp muốn người dân thuộc địa biết ơn mẫu quốc đã có công “khai hóa”.

Có lẽ vì vậy nên họ tôn vinh Alexandre de Rhodes là người sáng tác chữ quốc ngữ. Sau ngày bại trận ở Điện Biên Phủ, thực dân Pháp cuốn gói về nước, nhiều nhà nghiên cứu, trong đó có cả những linh mục, đã chứng minh Alexandre de Rhodes không phải là người sáng tác chữ quốc ngữ.

Theo ông Cung, thời điểm Alexandre de Rhodes ở Việt Nam, vì thấy những ý định không tốt của ông nên cả chúa Nguyễn ở Đàng Trong lẫn chúa Trịnh ở Đàng Ngoài đều đã trục xuất, không cho ông ta cư trú và hoạt động ở Việt Nam.

Vì thế ở miền Bắc sau năm 1954 và ở miền Nam sau năm 1975, các đường phố, trường học… mang tên Alexandre de Rhodes (do thực dân Pháp hay chính quyền Việt Nam Cộng hòa đặt) đều bị xóa.

Ông Cung khẳng định: Alexandre de Rhodes không phải là người sáng chế ra chữ quốc ngữ. Trái lại, đối với dân tộc Việt Nam, Rhodes là kẻ có tội thì làm sao vinh danh, đặt tên đường được.

Còn PGS.TS Trần Thuận, nguyên phó trưởng khoa lịch sử Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn (ĐH Quốc gia TP.HCM), cho rằng việc đặt tên đường cho những nhân vật lịch sử, nhân vật văn hóa phải xem xét đến việc nhân vật đó có đóng góp trong lịch sử, có xứng tầm để hậu thế noi gương hay không.

Bởi việc này có ý nghĩa rất lớn trong việc giáo dục truyền thống yêu nước cho thế hệ sau.

“Dù TP.HCM đã đặt tên đường này nhưng những nơi khác chưa đặt thì chúng tôi phải nêu ý kiến. Nhất là căn cứ trên quy định pháp lý, những nhân vật mà lịch sử còn tranh cãi chuyện công tội thì cần bàn tỏ tường trước khi quyết định”, ông Thuận nói.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Đắc Xuân cho rằng, chúng ta phải hiểu Alexandre de Rhodes và Francisco De Pina rất có công với Vatican, với đạo Thiên Chúa ở Việt Nam. Trong phạm vi nhà thờ Thiên Chúa giáo ở Việt Nam thì họ có quyền vinh danh những người đã có công với họ.

Còn việc xác định đặt tên đường là vinh danh những người có công với đất nước, với dân tộc.

Trước những ý kiến trái chiều, tranh cãi chưa ngã ngũ, Sở Văn hóa và Thể thao TP Đà Nẵng đã dừng việc đưa tên 2 giáo sĩ có công hình thành chữ quốc ngữ là Francisco De Pina và Alexandre de Rhodes vào đề án đặt, đổi tên đường trên địa bàn.

Theo Baodatviet (Tổng hợp)